Grób Józefa Dreyzy w Siemianowicach Śląskich otrzymał znak pamięci IPN

6 lipca na cmentarzu przy parafii Zmartwychwstania Pańskiego w Siemianowicach Śląskich uhonorowano grób Józefa Dreyzy znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Uroczystość była częścią obchodów zakończenia III powstania śląskiego i przypomniała o postaci działacza narodowego, gospodarczego oraz społecznego związanej z historią regionu.

Uroczystość na cmentarzu w Siemianowicach Śląskich

Wydarzenie przygotował Urząd Miasta w Siemianowicach Śląskich wspólnie z Oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach. Na miejscu obecni byli przedstawiciele samorządu, instytucji pamięci, organizacji społecznych oraz mieszkańcy miasta. Wśród uczestników znaleźli się m.in. zastępca prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie Beata Gałecka, sekretarz Miasta Siemianowice Śląskie Adam Skowronek oraz reprezentujący marszałka woj. śląskiego płk Zbigniew Piątek.

Obecni byli także proboszcz parafii Zmartwychwstania Pańskiego ks. Bogdan Wieczorek, prezes Stowarzyszenia Polskich Chrześcijańskich Demokratów Adam Kowalczyk, sekretarz Klubu Polskiej Sztuki Walki Signum Polonicum w Katowicach Józef Pokojski, przedstawiciel Muzeum Miejskiego w Siemianowicach Śląskich Artur Garbas oraz delegacja Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach. Wartę honorową przy grobie pełnili harcerze z miejscowego Hufca ZHP.

Jak przebiegał program wydarzenia

Uroczystość prowadził Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Jan Kwaśniewicz. Na początku przedstawił ideę akcji „Powstańcy to wiara, nadzieja i cud – ocalmy groby Powstańców Śląskich od zapomnienia!”, której celem jest odnajdywanie i ewidencjonowanie mogił powstańców śląskich, dotąd nieuwzględnionych w rejestrach prowadzonych przez instytucje samorządowe i państwowe.

Następnie głos zabrała zastępca prezydenta Beata Gałecka, a życiorys Józefa Dreyzy przedstawiła Anna Binek-Zajda z OBUWiM. Samo oznaczenie grobu znakiem pamięci „Tobie Polsko” wykonał Jan Kwaśniewicz. Po tym ksiądz proboszcz Bogdan Wieczorek odmówił modlitwę okolicznościową, a uczestnicy złożyli kwiaty i zapalili znicze. Zwieńczeniem spotkania była wspólna fotografia wszystkich obecnych.

„Powstańcy to wiara, nadzieja i cud – ocalmy groby Powstańców Śląskich od zapomnienia!”

Jan Kwaśniewicz, Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN

Znaczenie znaku „Tobie Polsko” i szerszy kontekst

Akcja znakowania grobów takim symbolem została rozpoczęta 5 lipca 2021 r., dokładnie w setną rocznicę zakończenia III powstania śląskiego. Znak pamięci wykonano ze szkła artystycznego i ma formę proporczyka o wymiarach 20 cm x 8 cm. Widnieje na nim inwokacja „Tobie Polsko”, wizerunek orła w koronie otoczony datami powstań oraz napisy „Grób Powstańca Śląskiego” i „Instytut Pamięci Narodowej”.

Wzorem dla tej formy upamiętnienia był sztandar powstańczy „Tobie Polsko” z 1920 r., powstały w pracowni przy redakcji „Katolika” w Bytomiu. Dziś przechowywany jest w Muzeum Czynu Powstańczego w Górze Św. Anny. Samo oznaczenie grobu Józefa Dreyzy wpisuje się więc nie tylko w lokalny kalendarz uroczystości, ale też w szersze działania na rzecz zachowania pamięci o uczestnikach śląskich zrywów niepodległościowych.

Dla mieszkańców Siemianowic Śląskich to ważny gest, bo przypomina o osobach, które współtworzyły tożsamość miasta i regionu. Takie upamiętnienia pomagają też porządkować lokalną pamięć historyczną i przywracają widoczność ludziom, których wkład przez lata mógł pozostawać w cieniu.

Co dalej z akcją upamiętniania

Inicjatywa IPN ma charakter ciągły, a jej celem pozostaje odnajdywanie kolejnych grobów powstańców śląskich oraz ich właściwe oznaczanie. Każde takie działanie to jednocześnie element porządkowania ewidencji i symboliczny znak wdzięczności wobec osób związanych z walką o polskość Górnego Śląska.

Uroczystość w Siemianowicach Śląskich pokazuje, że lokalne samorządy, instytucje kultury, środowiska społeczne i mieszkańcy mogą wspólnie budować pamięć o przeszłości. Właśnie tak, krok po kroku, powstaje mapa miejsc ważnych dla historii regionu.

Informacje przekazał Urząd Miasta w Siemianowicach Śląskich oraz Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.