W Siemianowicach Śląskich oznaczą grób powstańca śląskiego Józefa Dreyzy znakiem „Tobie Polsko”

W Siemianowicach Śląskich odbędzie się uroczystość, podczas której grób powstańca śląskiego Józefa Dreyzy zostanie oznaczony znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Wydarzenie zaplanowano na 6 lipca 2026 r. o godz. 11:00 na cmentarzu parafialnym przy ul. Michałkowickiej.

To symboliczny gest wobec postaci, która mocno zapisała się w historii miasta i całego regionu. Uroczystość ma też wymiar rocznicowy, bo odbędzie się w czasie związanym z 105. rocznicą zakończenia III powstania śląskiego, przypadającą 5 lipca.

Grób powstańca na cmentarzu przy ul. Michałkowickiej

Miejsce pochówku Józefa Dreyzy znajduje się na cmentarzu parafialnym przy ul. Michałkowickiej w Siemianowicach Śląskich. Według wskazania organizatorów grób jest zlokalizowany w sektorze B2, w rzędzie nr 1, pod numerem 30.

Oznaczenie grobu znakiem pamięci „Tobie Polsko” przygotowują wspólnie Oddział IPN w Katowicach oraz Urząd Miasta Siemianowice Śląskie. Inicjatywa ma przypomnieć o osobie, która była związana zarówno z działalnością społeczną, jak i narodową, a także z organizowaniem polskich struktur na Górnym Śląsku.

Kim był Józef Dreyza

Józef Dreyza żył w latach 1863-1951. Pochodził z wielkopolskiej rodziny ziemiańskiej i działał jako spółdzielca, społecznik oraz aktywista narodowy. Po przyjeździe na Górny Śląsk w 1903 r. stanął na czele Banku Ludowego w Koźlu, a następnie, pięć lat później, objął kierownictwo Banku Ludowego w Siemianowicach.

Był również zaangażowany w rozwój organizacji społecznych i paramilitarnych. Organizował Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” na Górnym Śląsku, pełniąc funkcję Naczelnika Okręgu, a także współtworzył struktury wojskowe w Strażach Obywatelskich i Związkach Wojackich. Po ich likwidacji przez Niemców działał dalej w Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska.

Aktywność polityczna i udział w wydarzeniach na Śląsku

Dreyza był członkiem polskiej Rady Ludowej w Siemianowicach i pozostawał w kontakcie z władzami Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu. W 1919 r. sprzeciwiał się wywołaniu powstania, opowiadając się za inną formą przygotowania sił polskich do działania na Śląsku.

W 1921 r. uczestniczył w akcji plebiscytowej na terenie Siemianowic. W okresie III powstania śląskiego pełnił funkcję burmistrza miasta, a później, w latach 1923-1932, był prezesem Dzielnicy Śląskiej Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Zasiadał też w Sejmie Śląskim jako poseł III kadencji.

Ponadto był inicjatorem powołania Pierwszego Pułku Strzelców Bytomskich i wspierał tworzenie górnośląskich formacji wojskowych działających u boku Wojska Polskiego, przygotowywanych do ewentualnej interwencji na Górnym Śląsku. W czasie II wojny światowej był prześladowany, a za swoją działalność został odznaczony między innymi Krzyżem Niepodległości oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Dlaczego ta uroczystość ma znaczenie dla mieszkańców

Takie oznaczenia przypominają lokalnej społeczności o osobach, które współtworzyły historię miasta i regionu, a dziś spoczywają na miejscowych cmentarzach. To także okazja, by przywracać pamięć o konkretnych nazwiskach i biografiach, zamiast ograniczać się jedynie do ogólnej historii powstań śląskich.

Dla Siemianowic Śląskich to również wyraźny sygnał, że pamięć o dawnych działaczach i uczestnikach wydarzeń sprzed ponad wieku pozostaje żywa. Uroczystość łączy wymiar historyczny, patriotyczny i lokalny, przypominając o roli miasta w dziejach Górnego Śląska.

Co wydarzy się 6 lipca 2026 r.

Organizatorzy zapraszają na uroczystość, która rozpocznie się o godz. 11:00 przy grobie Józefa Dreyzy. Wydarzenie ma charakter upamiętniający i będzie związane z oficjalnym oznaczeniem miejsca pochówku znakiem pamięci „Tobie Polsko”.

• 6 lipca 2026 r. - data uroczystości
• 11:00 - godzina rozpoczęcia
• cmentarz parafialny przy ul. Michałkowickiej w Siemianowicach Śląskich - miejsce wydarzenia
• sektor B2, rząd nr 1, grób nr 30 - dokładna lokalizacja grobu

Informacje przekazał Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach.