Maksymilian Brunon Wilimowski

Działacz niepodległościowy i narodowy na Górnym Śląsku, lekarz, chirurg, oficer Wojska Polskiego
07.10.1886 03.07.1951 Siemianowicach

Biografia

Maksymilian Brunon Wilimowski urodził się 7 października 1886 roku w Siemianowicach w rodzinie majstra murarskiego Józefa i Anny z Rudkowskich. Ukończył Gimnazjum w Katowicach, należał do Towarzystwa Tomasza Zana, konspiracyjnego kółka samokształceniowego.

W 1908 roku rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Wrocławskim. Tam związał się z Związkiem Młodzieży Polskiej „Zet” i wkrótce został członkiem Koła Braterskiego – najwyższej komórki organizacyjnej związku we Wrocławiu. W latach 1909–1911 z ramienia „Zet-u” pełnił funkcję Komisarza Oświatowego dla Górnego Śląska. W 1911 pruskie władze wytoczyły mu proces za przechowywanie polskich książek – w tej sytuacji przeniósł się do Freiburga i tam kontynuował studia. Dyplom lekarza uzyskał 10 sierpnia 1914 roku we Wrocławiu.

Po studiach rozpoczął pracę jako asystent w Klinice Chirurgicznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Pod koniec 1917 roku m.in. z inicjatywy Emila Cyranai Maksymiliana Wilimowskiego założono Towarzystwo Oświaty na Śląsku im. św. Jacka. 15 grudnia 1917 roku został wcielony do Armii Cesarstwa Niemieckiego, gdzie służył jako lekarz w szpitalach polowych na froncie zachodnim. Po demobilizacji 1 grudnia 1918 roku powrócił do Wrocławia. Tam 3 maja 1919 roku uzyskał stopień doktora medycyny.

Okres powstań śląskich i lata międzywojenne: 10 maja 1919 roku został zmuszony wraz z innymi Polakami do opuszczenia Uniwersytetu Wrocławskiego, po czym udał się do Poznania i tam wstąpił do Wojska Wielkopolskiego, otrzymując stopień lekarza kapitana. Tam też został asystentem w Szpitalu Miejskim, działając równocześnie w Komitecie Pomocy dla Kresów Wschodnich i Górnego Śląska przy Radzie Narodowej w Poznaniu. Po wybuchu I powstania śląskiego przybył do Sosnowca, gdzie opiekował się rannymi i sprawował opiekę lekarską nad obozami uchodźców z Górnego Śląska. Tam też kierował Wydziałem Oświaty Komisariat Rad Ludowych na Śląsku z siedzibą w Sosnowcu. W latach 1919–1921 współpracował z Polską Organizacją Wojskową Górnego Śląska. W październiku 1919 roku powstał Generalny Sekretariat Plebiscytowy, w którym znalazł się w jego ścisłym kierownictwie wraz z Konstantym Wolnymi Edwardem Rybarzem. W latach 1920–1921 kierował różnymi strukturami Polskiego Komisariatu Plebiscytowego Bytomiu – w tym od 1920 roku jako kierownik wydziału wychowania fizycznego. Działalność wydziału obejmowała m.in. wspieranie polskich towarzystw i organizacji na Górnym Śląsku czy tworzenie klubów sportowych i opiekę nad nimi. 4 stycznia 1920 roku założono klub sportowy Polonia Bytom. Wówczas to odbyło się zebranie, w którym szczególną aktywnością prócz Maksymiliana Wilimowskiego wykazali się Alojzy Budnioki Edmund Grabianowski.

Podczas II powstania śląskiego kierował wraz z dr Marią Rajdą Harcerskim Pogotowiem Sanitarnym. Podczas III powstania śląskiego był on początkowo lekarzem w katowickim I Pułku, następnie doradcą chirurgicznym Szefa Sanitarnego Naczelnej Komendy Wojsk Powstańczych, a pod koniec objął funkcję komendanta Głównego Szpitala Wojsk Powstańczych w Mysłowicach.

Po przyłączeniu części Górnego Śląska do Polski w 1922 roku objął kierownictwo szpitala oo. Bonifratrów w Bogucicach, a w 1927 roku został dyrektorem Szpitala Miejskiego w Katowicach przy ul. Raciborskiej. W latach międzywojennych działał m.in. w zarządzie Polskiego Towarzystwa Szpitalnictwa w Warszawie, w Polskim Czerwonym Krzyżu, był prezesem Towarzystwa Lekarzy Polaków na Śląsku i wiceprezesem Śląskiej Izby Lekarskiej. Był autorem prac z zakresu chirurgii i medycyny pracy, a także członkiem Senatu RP IV kadencji.

W 1934 roku, jako kapitan lekarz pospolitego ruszenia, pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Katowice i miał przydział do Kadry Zapasowej 10 Szpitala Okręgowego w Przemyślu.

II wojna światowa i lata powojenne przyniosły kolejny okres działalności. Przed wybuchem wojny znalazł się na liście Sonderfahndungsbuch Polen, a po okupacji ukrywał się w Krakowie. Po wojnie wrócił do Katowic i objął stanowisko dyrektora Szpitala Miejskiego, a także pracował jako lekarz kolejowy i członek komisji lekarskich.

Zmarł 3 lipca 1951 roku w Jastrzębiu-Zdroju; pochowany został na cmentarzu parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Katowicach.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Dyrektor Szpitala Miejskiego w Katowicach (ul. Raciborska), 1927
Przewodniczący Śląskiego Towarzystwa Lekarskiego (1945–1951)
Prezes Towarzystwa Lekarzy Polaków na Śląsku; wiceprezes Śląskiej Izby Lekarskiej
Współtwórca klubu sportowego Polonia Bytom (4 stycznia 1920)

Ciekawostki

Był wymieniony w Sonderfahndungsbuch Polen, liście polskiej inteligencji przygotowywanej przez III Rzeszę do aresztowań.
W Katowicach istnieje ulica Maksymiliana Wilimowskiego oraz Dąb upamiętniający jego nazwisko na Alei polskiego dziedzictwa Śląska.
Jego syn Marian Wilimowski był profesorem nauk medycznych i rektorem Akademii Medycznej we Wrocławiu (1981–1987).

Udostępnij