Łazarz IV Henckel von Donnersmarck
Biografia
Łazarz IV Henckel von Donnersmarck urodził się w 1835 roku w Siemianowicach jako drugi syn hrabiego Huga I Henckel von Donnersmarcka i jego żony Laurii von Hardenberg. Pochodził z katolickiej linii rodu, która od XVII wieku posiadała olbrzymie dobra na Górnym Śląsku, a jego bracia to Hugo II i Artur. Kuzynem z protestanckiej linii był Guido Henckel von Donnersmarck, właściciel zamku w Świerklańcu.
Po wejściu w dorosłe życie włączył się w prowadzenie rodzinnego imperium przemysłowego. Henckel von Donnersmarckowie byli pionierami industrializacji Górnego Śląska, kontrolując kopalnie węgla kamiennego, huty żelaza i cynku oraz powiązane zakłady. Jeszcze za życia ojca, w latach 1871–1874, uruchomiono kopalnię w Radzionkowie, a w 1883–1884 zbudowano hutę cynku „Łazarz” na cześć rodu. Posiadali także kopalnię „Siemianowice” i kopalnię „Hugo” w Sowicach pod Tarnowskimi Górami. Kluczową aktwą była huta żelaza „Laura” w Siemianowicach (Laurahütte). W 1870 r. rodzina zakupiła państwową hutę „Królewską” w Królewskiej Hucie (Chorzów); rok później połączyła obie huty i część kopalni w nowo powołaną spółkę „Zjednoczone Huty Królewska i Laura”. Łazarz IV objął istotny pakiet udziałów. Po śmierci ojca w 1890 r. kontynuował inwestycje w przemysł ciężki, eksploatował m.in. wapienniki i kopalnie rud żelaza, założył fabrykę celulozy w Czarnej Hucie (dzisiejsza dzielnica Tarnowskich Gór) i Krapkowicach, a później w innych rezydencjach rodu. Z czasem rola rodu w regionie poszerzyła się o kolejne zakłady i spółki, tworząc jeden z najbogatszych majątków Śląska.
Wpływ na region Górnego Śląska był ogromny: rozwój kopalń i hut przekształcił region z rolniczego w jedno z największych centrów przemysłowych Europy. Łazarz IV inwestował także w infrastrukturę swoich dóbr, tworzył kolonie robotnicze, szkoły i obiekty użyteczności publicznej, a także prowadził działalność filantropijną i religijną.
Aktywność polityczna i społeczna obejmowała zaangażowanie w życie publiczne Prus i Niemiec: był jednym z założycieli Niemieckiej Partii Centrum (Zentrum) i pełnił mandat poselski w pruskiej Izbie Reprezentantów (1870–1876) oraz w Reichstagu (1884–1887), broniąc praw Kościoła katolickiego i interesów Śląska. Był także hojny mecenas i filantrop; fundował kościoły, klasztory, szpitale i domy opieki. Był honorowym rycerzem Zakonu Maltańskiego i budował instytucje wspierające społeczność lokalną.
Majątek, pałace i inwestycje obejmowały pałac w Nakle Śląskim, dwory w Ramułtowicach na Dolnym Śląsku, a także rezydencje w Wiedniu, Krowiarkach i Brynku oraz zamek Wolfsberg w Austrii. Łazarz IV inwestował także w stadninę koni w Nakle Śląskim, tworząc jedną z najlepszych stajni w regionie oraz tor wyścigowy i rozległe padoki, co przyciągało elitę Śląska. W 1890 roku po śmierci ojca objął samodzielnie część majątku; jego małżeństwo z Marią von Schweinitz und Krain w 1858 roku połączyło dwa rody i powiększyło majątek, a syn Edwin Hugo Łazarz kontynuował dziedzictwo rodu.
Łazarz IV i Maria zmarli w 1914 roku (Maria 18 lutego, Łazarz 18 grudnia) i zostali pochowani w wspólnym mauzoleum rodzinnym przy kościele w Nakle Śląskim, które sami ufundowali. Ich życie było przykładem arystokratycznego stylu, religijności i zaangażowania w dobroczynność oraz rozwój regionu.
